STANDART MALİYET SİSTEMİ

STANDART COSTING SYSTEM

® Üretim maliyetleri tahmin edilen maliyetlerden oluşur.

® Esas maliyetler olması gereken maliyetlerdir

STANDARTLAR

Olmasi gereken veya elde edilmesi arzu edilen, amacı belirleyen ölçme veya karşılaştırma esaslarıdır.

STANDART MALİYET SİSTEMLERİ

® STATİK BÜTÇELİ STANDART MALİYET SİSTEMİ

® ESNEK BÜTÇELİ STANDART MALİYET SİSTEMİ

® DİREKT STANDART MALİYET SİSTEMİ

STANDART ÇEŞİTLERİ:

® Miktar ve Fiyat Standartları

® İdeal Standartlar

Maksimum verimlilik, herşeyin mükemmel işlemesi, makine aksaması bozulması yok, üretim boşluğu yok, işe alışma kaybı yok

® Normal Standartlar

Geçmiş veya cari dönemde gerçekleşmiş standartlar

® Beklenen Standartlar

Etkin faaliyet şartları altında beklenen varılabilen standartlardır. Normal iş aksamaları, işe alışma, makine bozulmaları gözönüne alınır.

® Hammadde Maliyet Standartları

Hammadde miktarı, Fiyatı, Kalitesi

® İşçilik Maliyet Standartları

İşçilik zamanı, ücreti, kalitesi

® GÜG Standartları

GÜG ile ilgili harcamaların miktarı, fiyatı

STANDART MALİYET SİSTEMİNİN UYGULANMA ŞARTLARI:

v Organizasyon şemasının ve sorumluluk merkezlerinin oluşturulması

v Maliyet unsurlarının ölçülebilmesi

v Hesap Planlarının standart maliyet sistemine uygunluğu

v Yöneticilerin desteklemesi ve sisteme inanması

v Standartların tesbiti ile ilgili sorumluluğun tayini

ÜRETİM MALİYETİ STANDARTLARI:

® Standart Hammadde Maliyeti

STANDART MİKTAR * STANDART FİYAT = STANDART MALİYET

® Standart İşçilik Maliyeti

STANDART ZAMAN * STANDART ÜCRET = STANDART MALİYET

® Standart Genel Üretim Maliyeti

(STD. MİKTAR * STD. DEĞ.GÜG) + STD. SABİT GÜG = STD. GÜG

STD. MİKTAR * STD. DEĞ.GÜG = STD. GÜG

HAMMADDE MALİYET FARKLARI:

® Hammadde Maliyet Farkı

STANDART HAMMADDE MALİYETİ – GERÇEKLEŞEN HAMMADDE MALİYETİ

® Hammadde Miktar Farkı

(STANDART MİKTAR – GERÇEKLEŞEN MİKTAR) * STANDART FİYAT

® Hammadde Fiyat Farkı

(STANDART FİYAT – GERÇEKLEŞEN FİYAT) * GERÇEKLEŞEN MİKTAR

İŞÇİLİK MALİYET FARKLARI:

® İşçilik Maliyet Farkı

STANDART İŞÇİLİK MALİYETİ – GERÇEKLEŞEN İŞÇİLİK MALİYETİ

® İşçilik Zaman Farkı

(STANDART ZAMAN – GERÇEKLEŞEN ZAMAN) * STANDART ÜCRET

® İşçilik Ücret Farkı

(STANDART ÜCRET – GERÇEKLEŞEN ÜCRET) * GERÇEKLEŞEN ZAMAN

GENEL ÜRETİM GİDERLERİ MALİYET FARKLARI:

® GÜG Maliyet Farkı

STANDART GÜG MALİYETİ – GERÇEKLEŞEN GÜG MALİYETİ

® Harcama Farkı

GERÇEKLEŞEN GÜG – GERÇEKLEŞEN MİKTARDA DEĞ.GÜG

(STD.DEĞ.GÜG – GERÇ.DEĞ.GÜG) * GERÇ. MİKTAR

® Verimlilik Farkı

GERÇEKLEŞEN MİKTARDA DEĞ.GÜG – STD. MİKTARDA DEĞ.GÜG

(STD.MİKTAR – GERÇ. MİKTAR) * STD.GÜG

® Kapasite Farkı

BÜTÇ.SABİT GÜG – GERÇ.SABİT GÜG

(STD.SABİT GÜG – GERÇ.SABİT GÜG) * GERÇ.MİKTAR

FARKLARIN GRAFİK YARDIMIYLA AÇIKLANMASI:

Yukarıdaki hesaplamada:

STANDART MALİYET = Standart maliyet unsurlarına göre hesaplanan maliyet

GERÇEKLEŞEN MALİYET = Fiilen gerçekleşen maliyet unsurlarına göre hesaplanan maliyet

SF= STANDART FİYAT

GF= GERÇEKLEŞEN FİYAT

SM= STANDART MİKTAR

GM= GERÇEKLEŞEN MİKTAR

ı ifade etmektedir.

GENEL ÜRETİM GİDERLERİ MALİYET FARKLARI:

GENEL ÜRETİM GİDERLERİNİN DEĞİŞKEN VE SABİT MALİYETLERDEN OLUŞMASI DURUMUNDA:

GENEL ÜRETİM GİDERLERİNİN TAMAMININ DEĞİŞKEN OLARAK KABUL EDİLMESİ DURMUNDA:

ÖRNEK:

MISIR CİPSİNİ OLUŞTURAN MALİYETLERİN GERÇEKLEŞEN VE PLANLANAN DEĞERLERİNİN

KARŞILAŞTIRLMASI VE MALİYET FARKLARININ HESAPLANMASI: