GELİR TABLOSU

 

Gelir tablosu, işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği dönem net kârı veya zararını göste­ren bir tablodur. Gelir tablosu mali tablolar ilkelerine uygun tek dü­zen formlar şeklinde hazırlanır. İşletmeler karşılaştırmalarda kolaylık sağlamak ve anlam birliği oluşturmak için gelir tablolarını Ek: 3 de verilen biçimde düzenlemek zorundadırlar. Gelir tablosu finansal analize elverişli olarak rapor tipinde düzenlenmiştir. Süreklilik göste­ren ve göstermeyen gelir ve giderler; olağan gelir ve kârlar, olağan gider ve zararlar, olağandışı gelir ve kârlar ve olağandışı gider ve za­rarlar olarak ayrı gruplar şeklinde gösterilmiştir. Finansman giderleri ayrı bir gruptur. Gelir tablosunda yer alan kalemler arasında mahsup yapılamaz. Tabloda "Diğer" başlığı altında yer alan bir kalemin tutarı­nın ait otduğu grubun toplam tutarının % 20 sini aşması durumunda bu kalem ayrı bir başlık altında gösterilir. Tutarı olmayan kalemler gelir tablosunda yer almaz.

 

Aşağıda özet bir gelir tablosunda yer alan gelir ve gider gupları gösterilmiştir:

 

 

 

GELİR TABLOSU

 

BRÜT SATIŞLAR

SATIŞTAN INDİRİMLER (-)

NET SATIŞLAR

SATIŞLARIN MALİYETİ (-)

BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI

FAALİYET GİDERLERİ (-)

   ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ

    PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ

    GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

FAALİYET KAR VEYA ZARARI

DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR

DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)

FINANSMAN GIDERLERI (-)

OLAĞAN KÂR VEYA 2ARAR

OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR

OLAĞANDIŞ I GİDER VE ZARARLAR (-)

DÖNEM KARI VEYA ZARARI

DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞ. YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER  

       KARŞILIKLARI (-)

DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI

 

DİPNOTLAR:

 

 

 

Özet ve Ayrıntılı Gelir Tablosu tipleri Kitabın ek kısmında EK:4 olarak verilmiştir.

 

 

Gelir tablosunda yer alan satışların maliyeti ayrı bir tabloda hesaplanarak gelir tablosunda yerine konur. Satışların Maliyeti Tablosu işletmenin dönem içindeki stok hareketlerini, üretim maliyetini, satı­lan mamul maliyetini, satılan hizmet maliyetini gösterir. Satışların ma­liyeti tablosu Gelir Tablosunun ekini oluşturur.

 

Satışların Maliyeti Tablosunun düzenlenme biçimi aşağıda örnek olarak verilmiştir:

 

 

SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU

 

 

ÜRETİM MALİYETİ

 

Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri

Direkt İşçilik Giderleri

Genel Üretim Giderleri

Yarı mamul Kullanımı

    Dönembaşı Stok (+)

    Dönemsonu Stok (-)

 

ÜRETİLEN MAMUL MALİYETİ

 

Mamul Stoklarında Değişim

    Dönembaşı Stok (+)

    Dönemsonu Stok (-)

 

SATILAN MAMUL MALİYETİ

 

TİCARİ FAALİYET

    Dönembaşı Ticari Mallar Stoku (+)

    Dönem içi Alışlar (+)

    Dönemsonu Tıcari Mallar (-)

 

SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

SATILAN HİZMET MALİYETİ

SATIŞLARIN MALİYETİ

 

 

 

Gelir tablosunda "brüt satış kârı", 'Faaliyet kârı", "olağan kâr", "vergiden önceki kâr" ve "vergiden sonraki net kâr" bölümleri vardır. İşletmenin vergiden sonraki net kârı bu aşamalardan geçerek hesap­Ianır.

 

Gelir Tablosuna aşağıdaki örneği verebiliriz:

 

                         ENA İşIetmesİnin 31.12.20X1  

                            Tarihli GELİR TABLOSU        

 

 

BRÜT SATIŞLAR                                                              8.650.000

   YURT İÇI SATIŞLAR                                      8.310.000

   DİĞER GELİRLER                                            340.000

SATIŞ İNDİRİMLERİ (-)                                                        205.000  

   SATIŞTAN İADELER                                           85.000       

   SATIŞ İSKONTOLARI .                                      120.000

NET SATIŞLAR                                                                8.445.000  

SATIŞLARIN MALİYETİ (-)                                                7.040.000  

   SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ             7.040.000

BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI                                     1.405.000

FAALİYET GİDERLERİ (-)                                                        743.000

   ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ      236,000   

   PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 360.000   

   GENEL YONETİM GİDERLERİ                           147.000

FAALİYET KARI VEYA ZARARI                                              662.000

OLAĞAN GELİR VE KARLAR                                                  48.000

   FAİZ GELİRLERİ                                                 48.000       

OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)                                        11,000

   KOMİSYON GİDERLERİ                                        6.000       

   DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR                5.000       

FİNANSMAN GİDERLERİ (-)                                                     52.000

   KISA VADELİ BORLANMA GİDERLERİ                52.000       

OLAĞAN KAR VEYA ZARAR                                                 647.000

OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR                                          10.000   

   DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR             10.000       

OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-)                                 17.000   

   DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR      17.000  

DÖNEM KARI VEYA ZARARI                                                 640.000

DÖNEMKÂRI VERGİ VE DİĞ.YASALYÜK.KARŞILIĞI(-)      280.000

DONEM NET KARI                                                             360.000

 

 

 

 

Dikkat edilirse, işletmenin brüt satış karı net satışlardan satılan malın maliyetinin düşülmesi ile bulunmuştur. Net Satışlar, toplam satış hasılatından varsa satış iade ve iskontolarının düşülmesiyle hesaplanmıştır. Satılan malın maliyeti ise dönembaşı mal stoklarının değerine, alışlardan varsa alış iade ve iskontolarının çıkarılmasıyla bulunan .net alışların değerinin ilavesi ile bulunan satışa hazır malın maliyetirıden dönem sonu mal stoklarının değerinin çıkarılmasıyla bulunmuştur. Brüt mal satıs karından faaliyet giderleri çıkarılarak faa­liyet karı hesaplanmıştır. İşletmenin olağan gelirlerinin ilavesi, olağan giderlerinin düşülmesi ile olağan kar veya zarar bulunmuştur. İşlet­menin esas faliyeti dışındaki gelir ve giderlerinin olağan karına ilave edilmesi ve düşülmesi ile vergiden öncek! kar (dönem karı) bulun­muş olur. İşletmenin tabi olduğu vergi oranına göre hesaplanan ver­ginln bu tutardan düşülmesi ile de vergiden sonraki net kara (Dö­nem Net Karına) ulaşılmış olur.