DÖVİZ TEVDİAT HESAPLARI

 

Yabancı para cinsinden açılan banka hesaplarına Döviz Tevdiat Hesapları  (DTH)  denmektedir.  İşleyiş tarzı Türk Lirası cinsinden açılan hesaplarla  aynıdır. Kayıtlar TL. cinsinden tutulması gerektiğinden işlemin yapıldığı günkü T.C.Merkez Bankası kurları esas alınır.

 

            Örnek olarak, yapılan bir ihracat neticesinde işletmenin DTH hesabına yurt dışından 1000 $ yatırıldığını kabul edelim.  İşlemin gerçekleştiği günkü  Merkez Bankası Effektif Alış kuru 1.000 TL/$ olsun.

 

            Bu durumda:

 

_________________________        /         ______________________

 102  BANKALAR                                                            1.000.000

        102.05  DTH                                          1.000.000

            120  ALICILAR                                                                      1.000.000

                   120.02  Yurtdışı Alıcılar

                   120.02.004  CONAQ Co.             1.000.000

             Yurtdışı  ihraç bedelinin tahsili 

_________________________        /         ______________________

 

yevmiye maddesi yazılacaktır.

 

            DTH ndan döviz çekildiğinde Merkez Bankasının Effektif satış kuru üzerinden kayıt yapılır. Örnek olarak DTH ndan 300 $ ın çekildiğini ve kurun işlem tarihinde 1.100 TL./$ olduğunu  varsayalım.

 

Bu durumda yazılacak yevmiye maddesi:

 

   _________________________        /         ______________________

  100  KASA                                                                       330.000

         100.02  Yabancı Para Kasası                  

         100.02.001  USD kasası                        330.000

             102  BANKALAR                                                                                330.000

                    102.05  DTH                               330.000

          DTH ndan para çekilmesi

_________________________        /         ______________________

 

şeklinde olacaktır.

 

            DTH nın defteri kebirine baktığımızda:

 

 

  40                                                                                                                                                                                                  40                                                                                                                                                                              

102.05  DÖVİZ TEVDİAT HESABI

 

 

Alıcılar

52

1.000 $   

1.000.000 

 

 

 

Kasa

61

300 $

330.000 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            Hesabın borç Bakiyesi  670.000 TL. olarak görülmektedir. DTH mızda 700 $  vardır.  Dönem sonunda (değerleme gününde) Maliye Bakanlığının ilan ettiği USD kurunun (ki bu kur genellikle 31.Aralık tarihindeki Merkez Bankası effektif alış kuru olmaktadır) 1.400  TL. olduğunu varsayalım.

           

            Dönemsonunda elimizde bulunan 700 $ ın TL. karşılığı 700 * 1.400 = 980.000 TL. dır. Defteri kebir bakiyemiz 670.000 TL. olduğuna göre aradaki fark işletmenin sağladığı kur geliridir.

 

_________________________        /         ______________________

102  BANKALAR                                                                310.000

       102.05 DTH                                              310.000

             646  KAMBİYO KARLARI                                                        310.000

                    646.01 Kur Gelirleri                       310.000

          Kur gelirinin kaydı

_________________________        /         ______________________

 

            Dönemsonunda kur alış değerinin altına düştüğünde kur zararı ortaya çıkmaktadır. Örnek olarak Maliye Bakanlığının ilan ettiği USD kurunun  900  TL. olduğunu varsayalım.

 

            Dönemsonunda elimizde bulunan 700 $ ın TL. karşılığı 700 * 900 = 630.000 TL. dır. Defteri kebir bakiyemiz 670.000 TL. olduğuna göre aradaki fark işletmenin uğradığı kur zararıdır.

 

_________________________        /         ______________________

656  KAMBİYO ZARARLARI                                                  40.000

        656.01 Kur Zararları                                    40.000

102  BANKALAR                                                                     40.000

                   102.05 DTH                                    40.000

          Kur zararının kaydı

_________________________        /         ______________________

 

şeklinde yevmiye maddesi yazılacaktır.

 

            Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizlerde TL. hesaplarına yürütülen faizler gibi muhasebeleştirilir.

 

            Örnek olarak, bankanın  DTH hesabına 50 $ faiz tahakkuk ettirdiğini ve ayrıca  8 $ da vergi ve %10 u fon kestiğini varsayalım. İşlemin yapıldığı tarihteki Merkez Bankası Effektif Alış kuru 1.400 TL. olsun.

 

            Bu durumda yazılacak yevmiye maddesi:

           

 _________________________        /         ______________________

102  BANKALAR                                                                 57.680

       102.05  DTH                                              57.680

193  PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR                            12.320

       193.04  Faiz Geliri Stopajı                            11.200                      

       193.05  Faiz Geliri Stopaj Fonu                       1.120

            642  FAİZ GELİRLERİ                                                               70.000

                    642  Banka Faiz Gelirleri

_________________________        /         ______________________

 

şeklinde olacaktır.