DEVİR VE KAPANIŞ KAYITLARI

Tek düzen muhasebe sisteminde bazı gider hesapları için yansıtma hesapları kullanılmaktadır. Yansıtma hesapları fıili maliyetleri kullanan işletmelerde önem arzetmemektedir. Standart maliyet kullanan işletmelerde gerçekleşen ile standart maliyetler arasındaki farklar ortaya çıkmaktadır. Bu farklar yönetim muhasebesinde yöneticilere bilgi verme, maliyetleri kontrol altında bulundurmak bakımından önemlidir.

Tek düzen muhasebe sisteminde fiili masraf hesapları ile Gelir Tablosu (sonuç) hesapları ayrı tutulduğundan fiili maliyet sistemi de uygulansa yansıtma hesaplarının kullanılması gerekmektedir.

7/A Seçeneğinde;

740 Hizmet Üretim Maliyeti

750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri

770 Genel Yönetim Giderleri

780 Finansman Giderleri

yansıtma hesapları ile ilgili gelir tablosu hesaplarına aktarılmaktadır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

622 SATILAN HİZMET MALİYETİ 220.000

630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 60.000

631 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞ. GİDERLERI 55.000

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 705.000

660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 38.000

741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ

YANSITMA 220.000

751 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME GİDERLERİ

YANSlTMA 60.000

761 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM

GİDERLERİ YANSITMA 55.000

771 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

YANSITMA 705.000

781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA 38.000

Yansıtma hesaplarının gelir tablosu hesaplarına

aktarılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Daha sonra yansıtma hesapları ile fiili mallyet hesapları karşılaştırılarak kapatılmaktadır:

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ YANSITMA 220.000
751 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME GİD. YANSITMA 60.000
761 PAZARLAMA SATIŞ VE
DAĞITIM GİD. YANSITMA 55.000
771 GENEL YÖNETİM GİD. YANSITMA 705.000
781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA 38.000
740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 220.900
750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 80.000
760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİD. 55.000
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 705.000
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 38.000
FIIII gider hesapları ile yansıtma
hesaplarının kapatılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Bunların dışında kalan 65 ve 68 nolu Hesap Gruplarında yer alan gider ve zarar hesapları yansıtma hesabı kullanılmadan doğrudan doğruya gelir tablosunda yer alırlar.

Gider ve Zarar Hesapları ana sonuç hesabı olan 690. DÖNEM KARI VEYA ZARARI hesabına devredildiklerinde; Gider hesapları alacaklandırılarak kapatılır, bunların toplamı kadar Dönem Karı veya zararı hesabı borçlandırılır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 2.018.000

610 SATIŞTAN İADELER 10.000

611 SATIŞ İSKONTOLARI 15.000

612 DİĞER İNDİRİMLER 6.000

620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 340.000

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 520.000

622 SATILAN HİZMET MALİYETİ 220.000

623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ 5.000

630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 60.000

631 PAZARLAMA SATIŞ DAĞITIM GİDERLERİ 55.000

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 705.000

653 KOMİSYON GİDERLERİ 20.000

654 KARŞILIK GİDERLERİ 10.000

655 MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI 8.000

656 KAMBİYO ZARARLARI 3.000

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 2.000

659 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR 7.000

660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 12.000

661 UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 9.000

680 ÇALIŞILMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI 1.000

681 ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI 4.000

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 6.000

Gider hesaplarının ana sonuç hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

yevmiye maddesi yazılır. Gelir hesaplarının devrinde yansıtma hesabı yoktur. Gelir hesapları alacak bakiye verdiklerinden borçlandırılarak kapatılırlar. Dönem karı veya zararı hesabı bunların toplamı kadar alacaklanır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 1.852.000
601 YURTDIŞI SATIŞLAR 30.000
602 DİĞER GELİRLER 45.000
640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 10.000
641 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ 5.000
642 FAİZ GELİRLERİ 6.000
643 KOMİSYON GELİRLERİ 12.000
644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 5.000
645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 20.000
646 KAMBİYO KARLARI 6.000
647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 5.000
649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 11.000
671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 3.000
679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 2.000
690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 2.414.000

Gelir hesaplarının ana sonuç hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

7/B Seçeneğinde;

791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ

792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ

793 DIŞARDAN SAĞLANAN FAYDA VE HİZMETLER

794 ÇEŞİTLİ GİDERLER

795 VERGİ, RESİM VE HARÇLAR

796 AMORTİSMAN VE TÜKENME PAYLARI

797 FİNANSMAN GİDERLERİ

masraf hesapları kullanılmaktadır. Bu hesaplar 798. GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA hesabı ile gelir tablosu hesaplarına aktarılmaktadır. Bu hesaplar Gelir tabldsundaki hesaplarla isim olarak benzeşmediğinden masrafların gelir tablosundaki ilgili hesaplara dağılımını yapmak gerekir.

Gider hesaplarının toplamı kadar yansıtma hesabı alacaklandırılır, ilgili gelir tablosu hesapları borçlandırılır. 789 Gider çeşitleri Yansıtma hesabı ile fiili gider hesapları da karşılaştırılarak kapatılır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 60.000
631 PA2ARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 55.000
632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 548.000
660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 24.000
798 GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA 687.000
Giderlerin yansıtma hesabı ile gelir tablosu

hesaplarına aktarılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
798 GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA 687.000
791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ 14.000
792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ 123.000
793 DIŞARDAN SAĞLANAN FAYDA

VE HİZMETLER 383.000
794 ÇEŞİTLİ GİDERLER 67.000
795 VERGİ RESİM VE HARÇLAR 45.000
796 AMORTİSMAN VE TÜKENME PAYLARI 31.000
797 FİNANSMAN GİDERLERİ 24.000
Yansıtma hesabı ile fiili gider hesaplarının

kapatılması
^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Gider hesapları ana sonuç hesabı olan 690. DÖNEM KARI VEYA ZARARI hesabına devredilirken, gider hesapları alacaklandırılarak kapatılır, Dönem Karı veya Zararı hesabı borçlandırılır.

Gelir hesaplarının kapatılması 7/A seçeneğinde değişmemektedir. Gelir hesapları borçlandırılarak kapatılır, Dönem Karı veya Zararı hesabı alacaklandırılır.

Dönem karı üzerinden hesaplanan vergiler 691. DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKUMLÜLÜKLER KARŞILIĞI hesabına vergiden sonra kalan kar da 692. DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI hesabına aktarılır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 396.000

691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER

YASAL YÜKÜMÜLÜKLER KARŞILIĞI 139.000

692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 257.000

Vergi ve yasal yükümlülüklerin dönem

karından düşülmesi

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

691. DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI hesabı da 370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIĞI bilanço hesabına devredilir.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL
YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIĞI 139.000
370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIĞI 139.000
Vergi ve yasal yükümlülük karşılığının bilanço

hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

692. Dönem Net Karı veya zararı hesabı kapatılarak 590. DÖNEM NET KARI bilanço hesabına aktarılır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 257.000
590 DÖNEM NET KARI 257.000
Dönem net karının bilanço hesabına
aktanlması
^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Zarar olması durumunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabı
borç bakiye verecektir. Bu hesap veya 692. Dönem Net Kârı veya
ZARARI hesabı alacaklandırılarak kapatılacak 591. DÖNEM NET ZARARI bilanço hesabına aktarılacaktır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
591 DÖNEM NET ZARARI 58.000
690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 58.000
veya
(692 DÖNEM NET KARI
VE ZARARI)
Dönem zararının Dönem net zararı
hesabına aktarılması
^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

İşletmenin peşin ödenmiş vergileri varsa peşin ödenmiş vergiler 371. DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKUMLÜLÜKLERİ hesabına aktarılır.

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}
371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ
VE DİGER YÜKÜMLÜLÜKLERİ 66.000
193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE
FONLAR 66.000
Peşin ödenen vergilerin bilanço hesabına
aktarılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Ertesi dönem yıllık beyanname verilip vergi tahakkuku alındığında dönem karının peşin ödenen vergi ve diğer yükümlülükleri 370 kodlu karşılık hesabı ile karşılaştırılacak;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER 139.000

YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLARI

371 DÖNEM KARININ PEŞİN ODENEN

VERGİ VE DİĞER YÜKÜMIÜLÜKLERİ 66.000

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 73.000

Peşin ödenen vergilerin vergi karşılığından

Düşülerek bakiyenin ödenecek vergilere aktarılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

yevmiye maddesi yazılacaktır.

Gelir ve gider hesapları Dönem Karı ve Zararı hesabına devredildikten sonra sadece bilanço hesapları bakiye verir durumdadır. Uygulamada bu aşamada Kesin Mizan düzenlendiği de görülmektedir. Diğer bir ifade ile, sadece bilanço hesaplarının bakiye verdiği mizana da Kesin Mizan denilmektedir.

Dönem sonunda dönemsellik prensibi gereği bütün hesaplar kapatılır. Kapanış maddesinde aktif hesaplar borç bakiye verdiklerinden alacaklandırılır, pasif hesaplar da alacak bakiye verdiklerinden borçlandırılırlar.

Hesaplar kapatılırken;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

300 - 599 a kadar olan

PASİF HESAPLAR

100 - 299 a kadar olan

AKTİF HESAPLAR

Kapanış kaydı

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

şeklinde bir madde yazılacaktır.

Hesapların çok fazla olduğu işletmelerde kapanış maddesi için 000. Kodlu Kapanış Bilançosu hesabı kullanılabilir. Bu durumda Aktiflve Pasif hesaplar ayrı maddelerde Kapanış Bilançosu hesabına devredilerek kapatılırlar. Aktif hesapların toplamı ile pasif hesapların toplamı bilanço eşitliğinden dolayı eşit oİduğundan Kapanış Bilançosu hesabı da kapanmış olur.