DEFTERİ KEBİR

 

Yevmiye defterine geçirilmiş işlemlerin usulüne uygun olarak oradan alınıp gruplandırıldığı defterdir.

 

Yevmiye defterinde işletmenin faaliyetleri tarih sırasıyla yer alır­ken defteri kebirde işlemler olayı açıklayan hesap isimleri altında gruplandırılmıştır. Böylece, defteri kebir olayın tümünü göstermez. Ancak, istenilen olayın tümü ile ilgili bilgileri gruplayarak toplu halde sunar.

 

VUK'nda bu defterin şekli ile ilgili herhangi bir açıklama yoktur. Işletmeler uyguladıkları kayıt sistemine ve kullandıkları muhasebe araçlarına uygun olarak istedikleri şekilde defteri kebir kullanabilirler.

 

Defteri kebir ciltli bir defter şeklinde olabileceği gibi, ayrı sayfalar halinde veya kartlar şeklinde de kullanılabilir.

 

 

Defteri kebirde;

 

            a. Hesap İsimleri,

            b. İşlem Tarihi,

            c. İşlemin yevmiye madde numarası,

            d. İşlemin açıklaması,

            e. Hesabın borçlu ve alacaklı rakamları ile borçlu ve alacaklı          

              rakamların toplamları

 

yer alır.

 

            Muhasebelerini bilgisayarlar aracılığı ile tutan işletmeler bilgisayar kağıtlarını defteri kebir olarak tasdik ettirirler. Defteri kebir yazım formatı kullanılan muhasebe paket programına göre değişmektedir. Ancak, yukarıda belirtilen bilgileri içerir. Bazı programlarda defteri kebir tek sayfalı defteri kebir şeklinde basılmaktadır. Diğer bir ifade ile hesabın borç ve alacak tarafı aynı sayfa üzerine yanyana dökülür.

 

            Aşağıda elle tutulan defteri kebir sayfasına örnek verilmiştir. Genellikle kullanılan defteri kebir ciltli ve sayfaları karşılıklı olarak aynı sıra numaralı olan çift sayfalı defterdir.

 

 

 

8

 

 

 

               

   .......

1

.........

 

 

    8

2

3

     4            

5

     6           

     7

 

 

            

 

 

      8

    9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 no.lu yere hesabın ismi yazılır. 2 ve 3. no.lu sütunlar tarih sütunlarıdır. 2 no.lu sütuna ay, 3 no.lu sütuna gün yazılır. 4 no.lu sütun açıklama sütunudur. Hesabın hangi hesaptan veya işlemden dolayı borçlanıp alacaklandığını açıklar. 5 no.lu sütun yevmiye bağlantı sü­tunu olup yevmiye madde numaralarının yazıldığı sütundur. 6 no.lu sütun borç sütunu, 7 no.lu sütun borçlu rakamların ay sonlarında to­plandığı borç toplam sütunudur. 8 no.lu sütun alacak sütunu, 9 no.lu sütun alacaklı rakamların ay sonlarında toplandığı alacak top­lam sütunudur.

 

Yukarıdaki örnek çift sayfalı defteri kebire örnek verilmiştir. Bir hesap defteri kebirin açılmış sol ve sağ sayfasını birlikte kapsar. Sol taraftaki sayfa hesabın borç tarafını, sağ taraftaki sayfa hesabın ala­cak tarafını temsil eder.

 

Tek sayfalı defteri kebir kullanıldığında bir hesap defteri kebirin sadece bir sayfasını kapsar. Bu durumda, defteri kebirin sayfaların­daki işlem rakamlarının yazıldığı sütunlardan ilki (6 ve 8 no.lu sütun­lar) borç sütunlarını, ikincisi (7 ve 9 no.lu sütunlar) alacak sütunlarını temsil eder.Tek sayfalı defteri kebirde sayfalar birbirini takip eden sı­ra numaralı olur.

 

Defteri kebirde de sayfaların ilk satırı, bir önceki sayfanın topla­mının devredildiği devreden toplam satırı; son satırı ise o sayfanın toplamının yazıldığı toplam satırıdır.

 

Kitabın belgelerle ilgili ek kısmında defteri kebir  yazım örneği verilmiştir.