BORÇLAR HESABI
İşletmenin
faaliyeti neticesi işletme dışındaki şahıs ve işletmelerin işletmeden talep
ettikleri haklar şeklinde ortaya çıkan borçlar "Ticari Borçlar" ve
"Ticari Olmayan Borçlar" olarak iki grubu ayrılırlar. Ticari borçlar
işletmenin esas faaliyeti neticesi ortaya çıkan borçlardır. Ticari olmayan
borçlar ise işletmenin esas faaliyeti dışındaki işlemlerinden kaynaklanır.
Ticari borçlar mal alınan
işletmelere olan borçları veya hizmet arzının yerine getirilmesi için yapılan
harcamalarla ilgili borçları ifade eder. Ticari olmayan borçlara ise,
işletmenin esas faaliyeti dışında ortaya çıkan, örnek olarak borçlanarak bir
sabit varlık alımı, personele borçlanılması veya ortaklardan borç alınması
işlemlerini örnek gösterebiliriz.
Tekdüzen muhasebe sisteminde
ticari işlemlerden doğan borçlar 320.SATICILAR, 329.DİĞER TİCARİ BORÇLAR
hesaplarında, ticari olmayan borçlar ise 331.ORTAKLARA BORÇLAR, 335.PERSONELE
BORÇLAR, 336.DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR gibi hesaplarda izlenir.
Borçların
işletme tarafından düzenlenen senetlere bağlanması durumunda "321.BORÇ
SENETLERİ" hesabı kullanılır. Vadesi 1 yıla kadar olan borçlar kısa vadeli
borçlardır. Vadeleri 1 yıldan fazla olan borçlar uzun vadeli borçlar grubuna
girerler.
Borçlarla
ilgili hesaplar ana hesap olarak kullanılır. Bu hesapların alt hesabı olarak
borçlu olunan gerçek ve tüzel kişilerdir. Alt veya yardımcı hesaplar "Cari Hesap
Kartlan" veya "Borçlar Yardımcı Defteri"nin sayfaları olarak
takip edilir. Borçlar Yardımcı Defteri açıklanırken hangi bilgilerin yardımcı
hesaplarda yer aldığı açıklandığından burada tekrar edilmemiştir. Günümüzde bilgisayar paket programlarını
kullanan işletmeler borçları cari hesap programı ile takip etmektedirler.
İşletmenin
düzenlediği borç senetleri de Alacak Senetlerinde olduğu gibi ayrı bir
Senetler Defterinde veya Senet Bordrosunda takip edilebilir. Bilgisayar paket
programı kullanan işletmeler çek senet
programı ile borç senetlerini takip ederler. Borç senetleri şekil olarak
alacak senetlerine benzer. Ancak senedin borçlusu muhasebe kayıtlarını
tuttuğumuz işletmedir.