Bedeli Bilinmeyen Hisse Senetleri ve Tahviller

Yedek akçelerden karşılanan sermaye artırımında çıkarılan hisse senetlerinin hissedarlara bedelsiz olarak dağıtılmasında dağıtılan bu hisse senetlerinin hangi değer üzerinden gösterileceği bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu şekilde bedelsiz olarak dağıtılan hisse senetlerinin karşılığı hissedarların almaktan vazgeçerek sermayeye kattıkları yedek akçeler tutarıdır. Bu durumda VUK'nun 279. maddesine göre değerlemede esas alınacak alış bedeli sermayeye aktarılan yedek akçe bedeli olmaktadır. Diğer bir ifade ile, yedek akçe karşılığı alınan hisse senetlerinin yedek akçe tutarı üzerinden değerlenmesi gerekmektedir.

İkramiye şeklinde bedelsiz olarak elde edilen hisse senetleri ve tahviller ise, ikramiyenin şekline göre değerlemeye tabi tutulur. Bedelsiz olarak ikramiye şeklinde verilen hisse senedi veya tahvil satın alınan miktarla ilgili ise ikramiye olarak verilen hisse senedi ve tahvil miktarı satın alınan hisse senedi ve tahvil miktarı ile toplanır. Satın alınan hisse senedi veya tahvil için ödenen tutar bu toplam sayıya bölünerek her birinin gerçek satınalma değeri bulunur. Satınalınan ve ikramiye olarak iktisap edilen her bir hisse senedi veya tahvil, bu gerçek satınalma değeri üzerinden muhasebeleştirilir ve değerlenir.

Herhangi bir şekil şarta bağlı olmaksızın tamamen tesadüfi şekilde ikramiye olarak hisse senedi veya tahvil elde edildiğinde bu kıymetler VUK'nun 289. maddesine göre varsa borsa rayici ile, yoksa nominal değerini ifade eden mukayyet değeri ile değerlenir. Bu da mümkün değilse emsal değeri ile değerlemeye tabi tutulur.

Bir mal karşılığında alınan hisse senedi veya tahvil malın taturalanmış satış fiyatı üzerinden değerlendirilir. Değerleme ölçüsü olan alış bedeli malın satış fıyatıdır.

Hisse senetleri ve tahvillerle ilgili sayım farklarının sebepleri bulunduğunda sayım fazlalığı veya noksanlığı hesapları kapatılarak ilgili hesaba devredilir.