BANKA KREDİLERİ HESABI
İşletmenin kredi aldığı ve kullandığı banka
hesapları "300.BANKA KREDİLERİ”
veya “400.BANKA KREDİLERİ"
hesabında gösterilir. Vadeleri bilançonun düzenleniş tarihinden itibaren bir
yıl içinde olan krediler 300 kodlu hesapta,
ödenme vadeleri bilançonun düzenleniş tarihinden itibaren bir yıldan
sonra olan krediler 400 kodlu hesapta yer alırlar.
Alınan krediler Türk Lirası cinsinden veya
Yabancı Para (USD, EURO, POUND) cinsinden olabilmektedir. Ayrıca kredilerde kullanım amacına göre
farklı isimler (İşletme kredisi, İhracat kredisi, Yatırım kredisi, Eximbank
kredisi, Tüketici kredisi gibi) almaktadır.
a.
Türk Lirası
cinsinden krediler
İşletme kredi aldığında “Banka Kredileri”
hesabı alacaklandırılır. Alınan kredinin vadesine göre 300 veya 400 kodlu
hesaba yazılacaktır.
Bankalar kredi verdiklerinde, kredi isteyen
işletme ile yaptıkları anlaşma çerçevesinde, kredinin vadesine göre tahakkuk
edecek faizi, vergi ve masrafları kredi tutarından düşerek ödeyebilirler.
Hatta, bazı bankalar verdikleri kredinin belli bir oranını kendi bankalarında
açtıkları bir hesapta teminat olarak tutarak kullandırmayabilirler.
________________________________ / ______________________________
100 KASA
680.000
780 FİNANSMAN
GİDERLERİ 320.000
300
BANKA KREDİLERİ 1.000.000
300.01 Ak Bank 1095 no. H. 1.000.000
Alınan kredilerin kaydı
________________________________ / ______________________________
Yukardaki örnekte Finansman Giderleri hesabı
kredi ile ilgili olarak bankanın kestiği faiz, vergi ve diğer masrafların
kaydedildiği hesap olarak kullanılmıştır. Alınan kredi bankada açılan bir
hesaba yatırıldığı takdirde Kasa hesabı yerinde "Bankalar" hesabı
yer alacaktır.
________________________________ / ______________________________
102 BANKALAR 1.000.000
102.04
Akbank 1.000.000
300 BANKA
KREDİLERİ 1.000.000
300.01 Akbank 1095 no.H. 1.000.000
Alınan kredinin kaydi
________________________________ / ______________________________
Alınan banka kredisi ödendiğinde Banka Kredileri Hesabı alacaklandırılır.
________________________________ / ______________________________
300 BANKA KREDİLERİ 1.000.000
300.01
Akbank 1095 no. H.
1.000.000
100 KASA 1.000.000
Alınan kredinin
ödenmesi
________________________________ / ______________________________
Kredi kullandıran bankalar belli dönemler
itibariyle faiz hesaplayarak kredi hesabına ilave ederler. Ayrıca, bankalar tahakkuk ettirdikleri faiz
üzerinden ödemeleri gereken %5 lik Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisini
(BSMV) imzalattıkları kredi sözleşmesi gereği kredi kullanana yüklerler. Bu
durumda sözkonusu vergi de işletmenin kredi hesabına ilave edilir. Her nekadar
BSMV bankaya ait ise de kredi sözleşmesi dolayısı ile işletme tarafından
ödendiğinden gider olarak yazılabilir.
Kredi
faizinin ve bununla ilgili BSMV nin tahakkuku durumunda yazılacak yevmiye
maddesi:
________________________________ / ______________________________
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 315.000
780.01
Banka Kredi Faizi 300.000
780.02
BSMV 15.000
300
BANKA KREDİLERİ 315.000
Kredi faizinin
ve verginin kaydı
________________________________ / ______________________________
şeklinde olacaktır.
b. Döviz
cinsinden krediler
Kredi döviz cinsinden
alındığında kredinin alındığı tarihteki T.C.Merkez Bankasının döviz satış kuru
üzerinden muhasebe kayıtlarına girer.
Örnek olarak, 1000
$ kredi alındığını ve kredinin
alındığı tarihte döviz satış kurunun 1600 TL. olduğunu varsayalım. Yazılacak
Yevmiye maddesi:
________________________________ / ______________________________
102 BANKALAR 1.600.000
102.07
Yapı Kredi Bankası 1.600.000
300 BANKA
KREDİLERİ 1.600.000
300.05 Halk Bankası 1.600.000
Alınan 1000 $ kredinin kaydı
________________________________ / ______________________________
şeklinde
olacaktır.
Kredi hesabına dönem faizi tahakkuk
ettiğinde yine döviz satış kuru esas alınacaktır.
Örnek olarak, 200 $ dönem faizi tahakkuk ettiğini ve
bankanın 10 $ BSMV hesapladığını varsayalım. Faizin tahakkuk ettiği tarihteki kur 1700
TL. olsun.
________________________________ / ______________________________
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 357.000
780.01
Banka Kredi Faizi 340.000
780.02
BSMV 17.000
300
BANKA KREDİLERİ 357.000
300.05
Halk Bankası 357.000
210 $ Kredi
faizinin ve verginin kaydı
________________________________ / ______________________________
şeklinde
yevmiye maddesi yazılacaktır.
Kredi hesabı kapatılırken
veya bir kısmı ödenirken T.C.Merkez Bankasının döviz alış kurları esas alınır.
Kredinin ödendiği tarihte kurun 1900
TL. olduğunu kabul edersek, yazılacak yevmiye maddesi:
________________________________ / ______________________________
300 BANKA KREDİLERİ 1.957.000
300.05
Halk Bankası 1.957.000
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 342.000
780.03
Kur zararları
100 KASA 2.299.000
Toplam 1210 $
kredi borcunun ödenmesi
________________________________ / ______________________________
şeklinde olacaktır. Banka Kredileri
hesabı defter değeri (1.600.000 + 357.000) ile borçlandırılıp kapatılacaktır.
Kasa hesabı o günkü kur değeri üzerinden
(1210 $ * 1900 TL.) alacaklanacaktır. Aradaki fark döviz kurundaki
değişmeden kaynaklandığından Finansman
Giderleri hesabına yazılacaktır.
Kredinin ödendiği tarihte
döviz kurunun kredinin alındığı tarihteki kurdan daha düşük olması durumunda
kur geliri ortaya çıkacağından Finansman Giderleri hesabının alacağına veya
656. KAMBİYO GELİRLERİ hesabına kaydedilir.
Örnek olarak, kredinin
ödendiği tarihte döviz alış kurunun 1500
TL. olduğunu varsayalım.
________________________________ / ______________________________
300 BANKA KREDİLERİ 1.957.000
300.05
Halk Bankası 1.957.000
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 142.000
780.04 Kur gelirleri
100 KASA 1.815.000
Toplam 1210 $
kredi borcunun ödenmesi
________________________________ / ______________________________
Uzun dönemli banka kredileri 300 kodlu hesap yerine 400 kodlu hesapta
izlenir.