AKREDİTİFLER
(YURT DIŞI SİPARİŞ AVANSLARI)
Dış ülkelere sipariş edilen mallar
için yapılan ödemelerin kaydedildiği aktif geçici bir hesaptır. Genellikle 1
yıl içinde kapandığından kısa vadeli aktifler içinde stoklar grubunda yer alır.
Hammadde, malzeme veya mal ithalatı
için açılan akreditiflerin, diğer bir ifade ile önceden ödenmiş olan avansların
ne normal alacaklar gibi, ne de henüz mala dönüşmediğinden stoklar gibi değerlenmesi
mümkündür.
Sipariş avansı niteliğinde olan
akreditiflerin geçici aktif hesaplar olarak dikkate alınıp değerlenmesi gerekir.
Mal ithalatı ile ilgili kısımda
akreditif açarak malın yurtdışından ithali durumunda yazılacak yevmiye
maddeleri gösterildiğinden bu kısımda bu yevmiye maddeleri üzerinde
durulmayacaktır. Bu kısımda sadece akreditif hesaplarının dönem sonundaki
değerlemesi üzerinde durulmuştur.
a.
Ticaret hukukuna göre akreditiflerin değerlemesi
TTK'nun 75. maddesinin genel
hükümlerine göre akreditifler, en çok bilanço gününde işletme için haiz
oldukları değer üzerinden değerlendirilirler. Bu değer ise mukayyet değerdir.
b.
Vergi mevzuatına göre akreditiflerin değerlemesi
VUK'nun 283. maddesine göre, geçici
aktif hesaplar mukayyet değerleri üzerinden değerlendirilirler.
Akreditif bedeli, akreditif
masrafları, vergi ve fonlar, kur farkları toplamı ithal edilen malın maliyetini
belirleyeceğinden, her ithal edilen malın ilgili akreditifin muhasebe
kayıtlarında ayrı olarak takip edilmesi gerekir.
Akreditifin kredi karşılığında
açılması halinde bankaca dönem sonunda tahakkuk eden kredi faizleri de
akreditif hesaplarına aktarılır :
_______________________________ / _____________________________
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 1.730.000
159.02
Yurtdışı avanslar
159.02.004 Banka ve Sig.Mua.
Vergisi 1.300.000
159.02.004 Banka masrafları 430.000
300
BANKA KREDİLERİ 1.730.000
300.05 İthalat Kredileri
Mal
bedelinin kredi kullanılarak transferi
_______________________________ / _____________________________