7/A Seçeneğinde hesap planı açıklaması

Bu uygulamada yer alan maliyet hesap gruplarının her biri defteri kebir hesabı düzeyinde GİDER, YANSITMA, FARK hesapları olarak bölümlendirilmiştir.

GİDER HESAPLARI

Dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin izlendiği ve borcuna kaydedildiği hesaplardır.

Gider hesapları ile ilgili muhasebe fişlerine gider yerleri ve gider çeşitlerine ait numaraların da yazılması gerekmektedir.

GİDER YANSITMA HESAPLARI

Fiili maliyetlerin uygulandığı durumda, gider hesaplarında toplanan giderlerin tümünün, önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin kullanılması durumunda ise, bunlara göre saptanan giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasında kullanılan hesaplardır.

FARK HESAPLARI

Önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin uygulanması halinde fiili giderler ile önceden saptanmış giderler arasındaki farkların kaydedildiği'hesaplardır. Fark hesapları borç veya alacak bakiyesi verebilirler. Fiili maliyet sisteminin uygulanması durumunda yansıtma hesapları tutarı fiili giderler tutarı kadar olacağından fark hesapları söz konusu olmamaktadır.

1) DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ

Esas üretim yerlerinde harcanan, mamulün bünyesine girerek onun esas unsurunu teşkil eden ve mamulün maliyetine doğrudan doğruya yüklenebilen maddeler 710. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ hesabında izlenir. Üretimde kullanılmayan ve doğrudan doğruya satılan ilk madde ve malzemelerin maliyeti bu hesapta izlenmez.

Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere ambardan çekilen direkt maddeler bu hesabın borcuna, 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabının alacağına kaydedilir. Eş zamanlı kayıt sistemini uygulayan işletmeler giderlerin tahakkuku ile ilgili fişlerde gider yerlerinin ve gider çeşitlerinin kodlarını yazacaklardır.

Hesapla ilgili düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 711. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.

Örnek olarak, ambardan hammadde çekildiğinde:

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ 5.000.000

150 İLK MADDE VE MALZEME 5.000.000

Üretime verilen hammaddenin kaydı

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 5.000.000

711 DİREKT İLK MADOE VE

MALZEME YANSITMA HESABI 5.000.000

Hammadde maliyetinin üretim hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fiili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME 5.000.000

YANSITMA HESABI

710 DİREKT İLK MADDE VE

MALZEME GİDERLERİ 5.000.000

Yansıtma hesabı ile ilgili maliyet hesabının kapatılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

muhasebe kayıtları yazılacaktır.

Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.

2) DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ

Esas üretim yerlarinde harcanan ve mamulün bünyesine giren işçilik giderleri 720. DİREKT İŞÇİLİK GIDERLERİ hesabında izlenir. Bu işçilik giderleri, hangi mamule nerede ve ne kadar harcandığı tesbit edilebilen giderlerdir. Üretimde kullanılmayan ve doğrudan doğruya mamule yüklenemeyen işçilik giderleri bu,,hgsapta izlenmez.

Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere harcanan işçilikler bu hesabın borcuna, ilgili Aktif ve Pasif hesapların alacağına kaydedilir. Eş zamanlı kayıt sistemini uygulayan işletmeler giderlerin tahakkuku ile ilgili fişlerde gider yerlerinin ve gider çeşitlerinin kodlarını yazacaklardır.

Hesapla ilgili düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir. dönem sonunda bu hesap 721. DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSlTMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.

Örnek olarak işçilik giderleri meydana geldiğinde;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 4.000.000

380 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 690.000

361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK

KESİNTİLERİ 560.000

381 GİDER TAHAKKUKLARI 2.'750.000

Direkt işçiliklerin tahakkuku

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 4.000.000

721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ

YANSITMA HESABI 4.000.000

Direkt işçilik giderlerinin

üretim hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fıili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 4.000.000

YANSITMA HESABI

720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 4.000.000

Yansıtma hesabı ile ilgili maliyet

hesaplarının kapatılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

muhasebe kayıtları yazılacaktır.

Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.

3) GENEL ÜRETİM GİDERLERİ

İşletmenin üretim ve üretime bağlı hizmetleri için yapılan direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik giderleri dışında kalan giderler 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERI hesabında izlenir. Mamule veya hizmete doğrudan doğruya yüklenemeyen, hangi mamule veya hangi hizmete nerede ne kadar harcandığı tesbit edilemeyen veya tesbiti ekonomik olmayan giderlerdir. Bunlar genellikle dağıtım yolu ile mamul veya hizmet maliyetine yüklenirler.

Tahakkuk eden giderler bu hesabın borcuna ilgili hesapların alacağına kaydedilir. Maliyet dönemleri sonlarında 731 . GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılırlar.

Örnek olarak GÜG meydana geldiğinde;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 2.000.000

381 GİDER TAHAKKUKLARI 2.000.000

GÜG nin kaydı

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fıili değer üzerinde üretim hesabına aktarıldığında:

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 2.000.000

731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ

YANSITMA HESABI 2.000.000

GÜG nin üretim hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile karşılaştırılıp kapatıldığında;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA

HESABI 2.000.000

730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 2.000.000

Yansıtma hesabı ile fiili maliyet

hesabının kapatılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

muhasebe kayıtları yazılacaktır.

Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.

4) İLK MADDE VE MALZEME STOKLARI

Üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesap 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabıdır.

Satınalındıklarında veya işletme tarafından üretildiklerinde satınalma veya maloluş değerleri üzerinden bu hesabın borcuna, üretime verildiklerinde, tüketildiklerinde, satıldıklarında veya devredildiklerinde maliyet değeri veya satış fiyatı ile bu hesabın alacağına kaydedilirler.

İlk madde ve malzemeler grubuna dahil stokları takip edebilmek için bu hesabın temsil ettiği stok çeşitleri ile ilgili birer alt hesap açılır. İlk maddeler mamulün üretiminde kullanılan onun bünyesine giren, mamulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturan değerlerdir.

Yardımcı malzemeler üretiminde kullanılan mamulün bünyesine giren fakat malulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturmayan değerlerdir.

İşletme malzemeleri üretimin gerçekleşmesinde kullanılan, fakat mamulün bünyesine girmeyen değerlerdir.

Ambalaj malzemeleri mamulün tüketiciye ulaştırılmasında ve sunulmasında kullanılan değerlerdir.

5) YARI MAMULLER

Üretim hesabı mamul hale gelmemiş, ancak, direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden pay almış üretim aşamasındaki ürünlerin maliyeti 151.YARIMAMULLER-ÜRETİM hesabında izlenir.

Maliyet dönemi sonunda direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleri tutarı kadar bu hesap borçlandırılır. İIgili üretim maliyetleri yansıtma hesapları 710, 720 ve 730 kodlu hesaplar kadar alacaklandırılır. Üretimi tamamlananların maliyeti kadar da bu hesap alacaklandırılarak ilgili mamul stok hesapları borçlandırılır.

Üretimin maliyeti oluşturulurken;

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

151 YARI MAMUILER-ÜRETİM 11.000.000

711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME

GIDERLERİ YANSITMA 5.000.000

721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 4.000.000

731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 2.000.000

Üretim maliyetlerinin üretim hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME

GIDERLERİ YANSITMA 5.000.000

721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 4.000.000

731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 2.000.000

710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME

GIDERLERİ 5.000.000

720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 4.000.000

730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 2.000.000

Yansıtma ve fiili maliyet hesaplarının kapatılması

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

üretimi tamamlananların mamul stok hesabına alınmasında,

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

152 MAMULLER 8.500.000

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 8.500.000

Üretimi tamamlananların stok

hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

muhasebe kayıtları yazılacaktır.

6) MAMULLER

Üretimi tamamlanan ve satışa hazır hale gelen değerler 152 MAMULLER hesabında izlenir.

Üretimi tamamlanan mamullerin ambara alınması ile bu hesap borçlandırılır, 151.YARI MAMULLER-ÜRETİM hesabı alacaklandırılır. Mamullerin satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesi durumunda bu hesap alacaklandırılır ve 620. SATILAN MAMULLER MALİYETİ hesabı borçlandırılır.

Örnek olarak 8.600.000 TL.lık üretimin tamamlandığını ve 7.000.000 TL. lık mamulün satıldığını kabul edersek:

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

152 MAMULLER 8.600.000

152.01 Kumaş

151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 8.600.000

151.01 Kumaş

Üretimi tamamlananların stok hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 7.000.000

620.01 Kumaş

152 MAMULLER 7.000.000

152.01 Kımaş

Satılan mamullerin maliyetinin satış maliyeti

hesabına devri

^{_______________________________} _/ ^{_____________________________}

yevmiye maddeleri yazılacaktır.

Mamullerin satışından sağlanan kar veya zarar 600. YURT İÇİ SATIŞLAR hesabı ile 620. SATILAN MAMULLER MALİYETİ hesabının karşılaştırılmasıyla bulunur.

Herhangi bir değişikliğe tabi tutmadan satmak amacı ile işletmeye alınan ticari mallar ve benzeri kalemler 153. TİCARİ MALLAR hesabında izlenir.